6413 sayÄlÄ Türk SilahlÄ Kuvvetleri Disiplin Kanunu Konsolide metin
D) Ähaleye katÄlmak isteyen veya katÄlan kişilerin ihale şartlarÄnÄ ve özellikle fiyatÄ etkilemek için aralarÄnda açÄk veya gizli anlaşma yapmalarÄ. Teklif edilen mallarÄ, şartnamesinde belirtilen niteliklere sahip olmadÄÄÄ halde, sahip olduÄundan bahisle deÄerlendirmeye almak. (6) Ceza Kanununun uygulanmasÄnda kumar, paribahis amacÄyla icra edilen ve kar ve zararÄn talihe baÄlÄ olduÄu oyunlardÄr. (4) DamgalÄ kaÄÄtlar, damga ve posta pullarÄ ve muayyen bir miktar vergi veya harcÄn ödendiÄini belgelemek amacÄyla kullanÄlan pullar, kÄymetli damga sayÄlÄr. (3) Evlilik birliÄinde aile bireylerinden ya da konutun veya işyerinin birden fazla kişi tarafÄndan ortak kullanÄlmasÄ durumunda, bu kişilerden birinin rÄzasÄ varsa, yukarÄdaki fÄkralar hükümleri uygulanmaz. Ancak bunun için rÄza açÄklamasÄnÄn meşru bir amaca yönelik olmasÄ gerekir. Neden olmuşsa, birinci fÄkraya göre belirlenen ceza, yarÄsÄ oranÄnda artÄrÄlÄr. (2) Birinci fÄkrada belirtilen amaçlarla girişilen ve suçu oluşturan fiiller var olduÄu takdirde, maÄdurun rÄzasÄ geçersizdir.
Maddesinin doÄrudan uygulanmasÄ gerektiÄi kanaatini taşÄmaktayÄz. Oda hapsi disiplin cezasÄnÄn kişi özgürlüÄünü sÄnÄrlayan bir ceza olmasÄ nedeniyle, sözleşmenin 5. Maddesinde sayÄlan haller ve usuller kapsamÄnda sayÄlabilecek bir sÄnÄrlama olup olmadÄÄÄ açÄklÄÄa kavuşturulmalÄdÄr. Maddesinin gerekçesinden ve Anayasa Komisyonu raporundan “esas alÄnÄr” sözcüklerinin “öncelikle uygulama” anlamÄna geldiÄi anlaşÄlmaktadÄr. Bu durumda, temel hak ve özgürlüklere ilişkin uluslararasÄ bir andlaşma hükmüyle bir yasa kuralÄ arasÄnda çatÄşma olduÄunda, andlaşma hükmü üstün sayÄlacak ve ulusal yasa kuralÄ ihmal edilerek uygulanmayacaktÄr[561]. YukarÄda yer verilen yasal düzenlemeler ve yargÄ kararlarÄ çerçevesinde, Disiplin Mahkemelerince verilen oda ve göz hapsi cezalarÄ; idari nitelikte olmayan, yargÄ organÄnca yargÄsal faaliyet sonucu verilen ve kişinin fiziki özgürlüÄünün sÄnÄrlanmasÄ sonucunu doÄuran yargÄsal kararlar olarak tanÄmlanabilir. YukarÄdaki düzenlemelerden de görüleceÄi üzere, Disiplin Mahkemelerince verilen oda hapsi cezasÄnÄn infaz şekli, bireyin bedeninin bir yere kapatÄlmasÄ sonucunu doÄurduÄundan kişi hürriyetini sÄnÄrlar niteliktedir. Göz hapsi cezasÄ daha geniş hareket serbestisi bulunmakla birlikte AsCK’nun 21. Maddesinde kişi özgürlüÄünü sÄnÄrlayan bir ceza olarak kabul edilmiştir. AskerliÄin, temel hak ve hürriyetleri sÄnÄrlayabileceÄi bir durum da Anayasa’nÄn 137. Anayasa’ya göre kamu hizmeti görenlerin kanunsuz emirleri yerine getirmeleri yasaktÄr. Ancak askerî hizmetlerin görülmesi bakÄmÄndan kanunla buna istisnalar getirilebilir.
Äşine önem vermeme, işiyle ilgili hususlara karşÄ ilgisiz olma ve lakayt davranma bu bentteki suçu oluşturur. AynÄ şekilde iş sahiplerine karşÄ böyle bir tutum içine giren memur da disiplin suçu işlemiş sayÄlÄr[180]. Maddesinde de belirtildiÄi gibi, resmi sÄfatlarÄnÄn gerektirdiÄi itibar ve güvene layÄk olduklarÄnÄ, görev içindeki ve görev dÄşÄndaki davranÄşlarÄyla göstermek zorundadÄrlar[174]. Şayet fail üstlük nüfuzunu kullanarak, baskÄyla, kendisine borç vermeye mecbur ederek astlarÄndan borç para almÄşsa, bu halde 477 SK’nun 53. Maddesinde düzenlenen sair suretle memuriyet nüfuzunu kötüye kullanma suçu oluşacaktÄr[142]. Hizmetle ilgili olmayan bir husus hakkÄnda astÄn doÄru söylememiş olmasÄ, bu suçu oluşturmaz. Hizmete ilişkin olsa bile herhangi bir üstün sorusuna karşÄ bilerek doÄru söylememek bu suçu oluşturmaz[115]. Failin, hizmetin aksamamÄş olmasÄ koşuluyla[111] askeri hizmete ilişkin olarak, amiri tarafÄndan sorulan sorulara bilerek doÄru yanÄt vermemesi bu suçun maddi unsurunu oluşturur[112].
- Burada en önemli unsur amir ve üste saygÄsÄzlÄk teşkil eden fiilin hizmette veya hizmete ilişkin hallerde yapÄlmasÄdÄr[99].
- YapÄlan bu inceleme ve araştÄrma sonucuna göre soruşturma açÄp açmamaya karar verilir[332].
Bu ceza, cezalÄnÄn rütbesinin kÄt’asÄ huzurunda sökülmesi suretiyle yerine getirilir. Askerlerin sivillerden farkÄ, gerektiÄinde vatan, cumhuriyet ve vazife uÄrunda bilerek ve isteyerek yaşama hakkÄndan vazgeçme mecburiyetinin olmasÄdÄr[500]. Bu husus, 211 sayÄlÄ Äç Hizmet Kanunu’nun 37.maddesinde metni verilen askerlik yemininde ve 39. Bunun yaptÄrÄmÄ olarak da Askeri Ceza Kanunu’na, vazife ve hizmette şahsi tehlike korkusunun cezayÄ hafifletmeyeceÄine ilişkin bir hüküm konmuştur (m. 46/1). DÄş güvenlik, başka devlet ve kuruluşlarÄn emir ve gözetim altÄnda olmama, yabancÄ devletlerin saldÄrÄ ve saldÄrÄ tehlikesinden uzak bulunma ve bunlara karşÄ koyma demektir.
C) 50 nci ve 94 üncü maddelerinin birinci fÄkralarÄnÄn birinci cümlelerinde yer alan “disiplinsizlik, ahlaki durum” ibaresi madde metinlerinden çÄkarÄlmÄş ve 50 nci maddesinin birinci fÄkrasÄnÄn (c) bendi ve 94 üncü maddesinin birinci fÄkrasÄnÄn (b) bendi yürürlükten kaldÄrÄlmÄştÄr. (2) Disiplin kurullarÄnda yapÄlan tahkikatlarda, fiilin disiplin amiri tarafÄndan öÄrenilmesinden itibaren altÄ ay ve her hâlde disiplin cezasÄnÄ gerektiren fiil ve hâllerin işlendiÄi tarihten itibaren iki yÄl geçtikten sonra disiplin cezasÄ verilemez. (3) DosyanÄn disiplin kurulunda görüşülmesine teşkilatÄnda disiplin kurulu kurulan komutan veya askeri kurum amirinin onayÄyla karar verilmesi hâlinde; disiplinsizlik yapan personele, hakkÄnda iddia olunan hususlar, dosyanÄn disiplin kurulunda görüşülmesinden önce disiplin subayÄ tarafÄndan hazÄrlanacak bir yazÄ ile bildirilir. (1) Disiplin kurullarÄ; asgari binbaşÄ rütbesinde bir başkan ile meslekte beş yÄlÄnÄ tamamlamÄş, başkandan kÄdemsiz bir subay ve bir astsubay üye olmak üzere, disiplinsizlik yapan personelin astÄ olmayan toplam üç kişiden oluşur. Kurulun başkan ve üyeleri teşkilatÄnda kurulduÄu komutan veya askeri kurum amiri tarafÄndan her yÄlÄn aralÄk ayÄnda bir yÄllÄÄÄna görevlendirilir. Kurul üyeleri, zorunlu nedenler hariç görev süresi içinde deÄiştirilmezler.
